Coalitieakkoord: ga voorbij de papieren tijger, ga met kennis Aan de slag

Want wij, en de maatschappij met ons, herkennen de uitdagingen: het is de hoogste tijd voor een nieuw perspectief op ouder worden. Tijd om te hervormen en om echte stappen te zetten vanuit het VN-verdrag Handicap. Dit vraagt om een forse verandering. Een verandering die kan. Een verandering die niet alleen om scherpe beleidskeuzes vraagt, maar waarbij juist ook voldoende aandacht is voor implementatie en praktische uitvoerbaarheid.

Het leven centraal vraagt om beleid in samenhang

Het akkoord benoemt dat kwaliteit van leven vooral wordt bepaald door je omgeving, je naasten, je mogelijkheden en toegankelijkheid tot zorg. Wij zij het hier zeer mee eens: ‘zorg’ is niet het enige, of het eerste, antwoord bij ziekte en beperkingen. 

Zet het leven centraal en maak beleid in samenhang. Het voornemen om ‘Haagse muren te doorbreken en integraal te kijken naar opgaven’ is essentieel om de vraagstukken daadwerkelijk op te lossen. Deze intenties omvormen naar de dagelijkse praktijk zal de grootste opgave zijn, vooral wanneer budgetten sterker onder druk komen te staan.

Zorgzame buurten

Het coalitieakkoord geeft zorgzame buurten een duidelijke rol in het slagen van hervormingen. En terecht! Onze kennis over inmiddels tien jaar zorgzame buurten laat zien hoe we deze beweging kunnen versnellen. Tijdelijke middelen kunnen ondersteunen, maar alleen die zijn niet genoeg. Er is ook meer verbinding nodig tussen de buurten en de professionele zorg. Dit vraagt vooral van professionals en organisaties in de ouderenzorg stappen in rap tempo en dus veranderkracht.

Lees over onze kennis op de pagina In het hart van de gemeenschap - Samenwerken met zorgzame gemeenschappen.

Integrale samenwerking gaat niet vanzelf 

Voor vernieuwing en hervorming van de langdurige zorg is niet alleen beleid nodig, maar ook het doorbreken van lang bestaande tradities. Het goede nieuws: organisaties zijn zich ervan bewust dat zij het niet alleen kunnen oplossen. Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord benoemt samenwerking, maar dat moet nog meer vorm krijgen in de praktijk. Integrale zorg kan echt, hoewel die complex is en tijd kost. 

Dat start met een andere manier van denken, opleiden, voorbij organisatiebelangen handelen, de juiste kennis benutten en doen wat kan binnen het stelsel. Veel kan wel, maar dergelijke grote hervormingen gaan niet vanzelf. Wat nodig is? Een sterker lerend vermogen en dat zorgorganisaties leren en innoveren centraal stellen op alle niveaus in de organisatie. 

Grote veranderingen waaraan visie en strategie ten grondslag liggen. Ook technologie implementeren vraagt nieuwe werkwijzen in de dagelijkse praktijk. Daar is iedereen voor nodig én daar kan iedereen in organisaties aan bijdragen. Dat leren moet je wel faciliteren, juist als budgetten en menskracht onder druk staan.

Lees bijvoorbeeld over onze kennis op de pagina Lerende en innovatieve organisaties.

Creëer draagvlak om echt verandering te realiseren

Ook passende zorg, doen wat werkt en de aandacht voor valorisatie van (wetenschappelijke) kennis zien we terug in het coalitieakkoord. Onderzoek en onderwijs krijgen weer meer ruimte, maar verbind dit ook aan de vraagstukken die voor de praktijk urgent zijn. ‘Bewezen effectiviteit’ en passende zorg in de langdurige zorg zijn belangrijk, maar vragen wel iets anders dan een lijst KPI's of businesscases. 

Goede waardebepaling van technologie helpt organisaties bij onderbouwde keuzes en sneller een nieuwe werkwijze eigen te maken om te kunnen transformeren en hervormen. Want andere (digitale) manieren van werken of AI bieden kansen, maar vragen ook om investeren in randvoorwaarden zoals interoperabiliteit en goede bekostiging, kunde en menskracht.

Lees ook het artikel De zorgsector heeft meer nodig dan KPI’s en dashboards.

Hervormen vraagt om ‘Kennis in Actie‘

Het coalitieakkoord beschrijft wat we al even weten: de zorg staat voor een noodzakelijke maar ook flinke transitie. Dit vraagt transitietijd én veranderkracht. We roepen dan ook op om hierin te investeren en beleid geen papieren tijger te laten zijn. Laat de zorgprofessionals en leiders in de zorg niet met lege handen staan. Vergroot het lerend vermogen, zorg voor kennisuitwisseling om bewegingen te voeden en versnellen. Als kennisorganisatie voelen we de urgentie om, met kennis en vanuit de wetenschap, samen met de praktijk nieuw ambitieus beleid te versterken, om de juiste bewegingen echt mogelijk te maken. Zodat we met kennis daadwerkelijk aan de slag gaan voor een sterker Nederland voor jong en oud.